Voor het bedienen van de temperatuur in de bus zijn er drie hendels beschikbaar. Ze zitten rechts naast de tellers, en zijn van links naar rechts rood, rood en blauw. Zie ook onderstaande foto:

Ik begin met de meest eenvoudige, de blauwe. De blauwe bedient de klep die achter het rooster in het frontje van de bus zit. Dus achter de grille zit een klep die je kan openen en sluiten met deze hendel. De koude lucht wordt naar links en rechts verspreidt door een tunnel die je normaal niet goed ziet, maar wel op onderstaande foto. Bij sommige luxe bussen wordt de frisse lucht via tunnels op de deurpanelen naar het achterste gedeelte geleidt

Dan zijn er nog de twee rode. De meest linkse is voor de plek waar je de warme lucht wil, dus alles op de voorruit of ook naar de voeten. De symbooltes staan er naast. De rechter bepaald de hoeveelheid warme lucht in de cabine. De warme lucht komt van onder de bus in de totempaal die tussen de voorstoelen tegen de voorzijde gemonteerd zit. Vandaar gaat de lucht naar boven, en naar de voeten. Je ziet de roostertjes voor de voeten op de foto hieronder, het gaat dus om de witte roostertjes in de schopborden:

Er is ook nog een warme luchtuitvoer tussen de beide voorstoelen waar de cabine overgaat in het laadruim of campergedeelte, helemaal op de vloer.
Hoe komt de warmte nu vanaf je motor. Een lopende motor produceert hete uitlaatgassen. De ventilator, die aan de achterzijde van je dynamo gemonteerd zit, zorgt voor een luchtstroom over de cilinders waardoor de motor koelt. Tegelijk brengt de ventilator een luchtstroom op gang die door de kartonnen slangen stroom, links en rechts vanaf het koelhuis, richting het motorplaatwerk. deze slangen zijn rood gemarkeerd in onderstaande foto.

Via een koppelstukje links en rechts sluiten deze slangen aan op de kachelpotten. een kachelpot is eigenlijk een buis in een buis. Ik zal op onderstaande foto de luchtstromen aan proberen te geven.

Hete uitlaatgassen stromen door de kachelpot naar de einddemper, en uiteindelijk het einde van je uitlaat achteraan je bus. In tegengestelde richting loopt er lucht door dezelfde kachelpot. Deze luchtstroom is gescheiden van de uitlaatbuis, maar loopt er wel aan langs. daardoor warmt deze op. Op het punt waar de opgewarmde lucht de kachelpot verlaat zit een klep. Deze klep bedien je met de rechter rode hendel in de cabine (het verhaal van de kachelpotten geld natuurlijk voor de linker en rechter pot, en je bedient beide kleppen tegelijk met de ene hendel in de cabine).
Je kan de klep zo zetten dat de opgewarmde lucht meteen naar buiten gaat, dan krijg je het dus niet in de cabine. Als je de verwarming vol open zet, dan staat de klep zo dat alle warme lucht door een buis onder de bus langs naar voren gaat en vervolgens omhoog je cabine in. dat is het totale verwarmingssysteem. Ik zal nu nog enkele, veelvoorkomende problemen en fabels kort bespreken.
Probleem: Het wordt niet warm in de bus.
oplossing: Dat hoort zo. Het verwarmingssysteem is eigenlijk niet in staat om de busjes lekker warm te maken in fikse kou. Maar er kunnen natuurlijk meer dingen aan de hand zijn. Controleer of de rechter rode hendel daadwerkelijk de kleppen van de kachelpotten bedient. Dus zet ieman in de bus die de hendel rustig heen en weer doet, en ga onder de bus liggen om te zien of dat effect heeft.
Een ander punt is dat veel kachelpotten namaak zijn. De rode buis op de foto hierboven, met uitlaatgassen erin dus, heeft aan de buitenzijde ribben die het oppervlak moeten vergroten en daarmee de capaciteit om warmte uit te wisselen. Je kan de ribben zien op onderstaande foto:
Originele kachelpotten hebben (uit mijn hoofd) zeven ribben aan iedere zijde, terwijl de imitatie potten er maar drie hebben. Als je een imitatie en origineel vergelijkt qua gewicht, zal de originele dus merkbaar zwaarder zijn.
Probleem: ik ruik uitlaatgassen in mijn bus
oplossing: je kachelpot is verrot. Uitlaten en uitlaatdelen roesten vrijwel altijd. Dus het is onvermijdelijk dat er gaten in de kachelpotten roesten waardoor uitlaatgassen vermengen met de verwarmingslucht. Kleine lekken kunnen gelast, bij grotere problemen is vervangen de enige, maar kostbare optie, helemaal bij een type 4 motor.
probleem: mijn motor wordt te warm
oplossing: dit heeft weinig met je verwarming te maken. Afdoppen van je verwarming geeft geen beter koeling.
Fabel: Als je de kachel uitzet, worden je kachelpotten heter en dus je motor warmer.
Oplossing: onzin. het is niet zo dat de warme lucht zich ophoopt in de kachelpot. de warmte verdwijnt gewoon naar buiten. De klep in de kachelpot is geen open/dicht klep, maar een linksom/rechtsom klep. Oftewel, hete lucht verdwijnt hoe dan ook uit je kachelpotten.
Fabel: Het afdoppen van de aansluiting naar de kartonnen slangen op foto 5 geeft betere motorkoeling.
Oplossing: onzin. Ik heb dit geprobeerd, tijdens de zomervakantie naar portugal. Met en zonder afdopping een paar honderd kilometer gereden, en geen verschil.
Tot zover. Op naar een volgende artikel.